Podstawy
Hosting (współdzielony)
Usługa, w której firma udostępnia miejsce na swoim serwerze na Twoją stronę, pocztę i bazy danych. Jeden serwer dzieli wielu klientów, a firma dba o jego działanie, aktualizacje i bezpieczeństwo. To najprostsze i najtańsze rozwiązanie dla stron firmowych, blogów i małych sklepów.
Na co patrzeć: Patrz na cenę odnowienia, kopie zapasowe i lokalizację serwerów.
Ranking hostingu →Serwer VPS
Wirtualny serwer prywatny – wydzielona część fizycznego serwera z gwarantowanym procesorem, pamięcią i dyskiem. Masz pełną kontrolę i możesz zainstalować, co chcesz, ale sam dbasz o system, aktualizacje i zabezpieczenia, chyba że wybierzesz VPS z administracją.
Na co patrzeć: Sprawdź, czy dostajesz własny adres IPv4, kopie zapasowe i ile kosztuje administracja.
Hosting czy serwer VPS? →Serwer dedykowany
Cały fizyczny serwer tylko dla Ciebie – nie dzielisz go z nikim. Daje najwięcej mocy, ale kosztuje wyraźnie więcej niż VPS i wymaga administratora. Ma sens przy dużych sklepach, portalach i wymagających aplikacjach.
Na co patrzeć: Dla większości firm to przesada – zwykle wystarczy hosting albo serwer VPS.
Domena
Adres strony w internecie, np. piotrzienkiewicz.pl. Rejestrujesz ją u rejestratora (często w firmie hostingowej) i płacisz za nią co roku. Domena i hosting to dwie osobne usługi – domena może być w innej firmie niż hosting.
Na co patrzeć: Sprawdź cenę odnowienia domeny, nie tylko pierwszego roku.
DNS (rekordy A i MX)
System, który zamienia nazwę domeny na adres IP serwera – coś jak książka telefoniczna internetu. W ustawieniach DNS domeny wpisujesz m.in. rekord A (adres serwera ze stroną) i rekord MX (serwer poczty). Dzięki temu strona może być na jednym serwerze, a poczta na innym.
Na co patrzeć: Przy przenosinach strony zmieniasz zwykle tylko rekordy DNS – domena zostaje tam, gdzie była.
Wydajność serwera
vCPU (rdzeń procesora)
Wirtualny rdzeń procesora przydzielony Twojemu serwerowi. Im więcej rdzeni, tym więcej zadań serwer wykona jednocześnie – np. obsłuży więcej odwiedzających naraz. Na hostingu liczba rdzeni bywa podawana jako limit pakietu.
Na co patrzeć: Na małą stronę albo prostą aplikację wystarczą 1–2 vCPU. Sprawdź, czy zasoby są gwarantowane.
RAM
Pamięć operacyjna serwera, w której działają programy: serwer WWW, baza danych, PHP. Gdy pamięci brakuje, strona zwalnia albo przestaje odpowiadać.
Na co patrzeć: W rankingu VPS porównuję serwery od 2 GB RAM – to rozsądne minimum na stronę z bazą danych.
Ranking serwerów VPS →Dysk SSD i NVMe
Na dysku leżą pliki strony i baza danych. SSD jest dużo szybszy od tradycyjnego dysku HDD, a NVMe to szybsza odmiana SSD, podłączona bezpośrednio do płyty głównej. Różnicę najlepiej widać w stronach z bazą danych, np. w WordPressie.
Na co patrzeć: Przy podobnej cenie wybierz NVMe.
Jak wybrać hosting →Transfer
Ilość danych, które serwer wysyła odwiedzającym w ciągu miesiąca. Część firm daje transfer bez limitu, inne mają limit – po jego przekroczeniu dopłacasz albo prędkość łącza spada.
Na co patrzeć: Mała strona zużywa niewiele, ale przy serwerze VPS i plikach do pobrania limit ma znaczenie.
LiteSpeed
Program serwera WWW, który odbiera zapytania przeglądarek i wysyła im stronę – alternatywa dla Apache i Nginx. Jest zgodny z Apache (działają te same pliki .htaccess), a lepiej znosi duży ruch.
Na co patrzeć: Jeśli masz WordPressa, hosting z LiteSpeed i LSCache to prosty sposób na szybszą stronę.
LSCache
Pamięć podręczna wbudowana w serwer LiteSpeed. Serwer zapamiętuje gotowe strony i wysyła je od razu, zamiast za każdym razem generować je od nowa. Do WordPressa jest darmowa wtyczka LiteSpeed Cache.
Na co patrzeć: Działa tylko na hostingu z serwerem LiteSpeed – sprawdź to w opisie pakietu.
Redis
Pamięć podręczna dla bazy danych: przechowuje w RAM wyniki często powtarzanych zapytań. Najbardziej przyspiesza duże WordPressy i sklepy. Zwykle trzeba go włączyć samemu – w panelu hostingu i we wtyczce.
Na co patrzeć: Przy małej stronie wizytówce różnicy prawie nie zobaczysz.
HTTP/3
Najnowsza wersja protokołu, którym przeglądarka komunikuje się z serwerem. Szybciej nawiązuje połączenie i lepiej działa na słabym internecie mobilnym.
Na co patrzeć: Miły dodatek, a nie powód do wyboru hostingu.
Sieć i adresy
Adres IP
Numer serwera w internecie – coś jak adres budynku. Każda strona działa pod jakimś adresem IP, a domena i DNS tylko do niego prowadzą. Na hostingu wiele stron dzieli jeden adres IP, na serwerze VPS zwykle dostajesz własny.
IPv4 i IPv6
IPv4 to starszy rodzaj adresów (np. 192.0.2.10) – jest ich mało, dlatego są coraz droższe. IPv6 to nowszy rodzaj z praktycznie nieograniczoną pulą, ale nie wszystkie sieci i urządzenia go obsługują. Serwer tylko z adresem IPv6 może być niewidoczny dla części odwiedzających.
Na co patrzeć: Na serwer ze stroną firmową wybierz ofertę z własnym adresem IPv4 – np. Mikrus go nie daje.
Ranking serwerów VPS →Przekierowanie portów
Port to „numer drzwi” na serwerze – różne usługi korzystają z różnych portów (np. strony WWW z 80 i 443). Gdy serwer nie ma własnego adresu IPv4, firma przekierowuje na niego tylko wybrane porty ze wspólnego adresu. Do nauki to wystarczy, ale zwykła strona pod domeną wymaga wtedy dodatkowej konfiguracji.
CDN
Sieć serwerów rozsianych po świecie, które przechowują kopie plików strony (obrazki, skrypty) bliżej odwiedzających. Strona ładuje się szybciej, a główny serwer ma mniej pracy. Część hostingów ma CDN w cenie (np. nazwa.pl), można też użyć osobnej usługi, np. Cloudflare.
Na co patrzeć: Najwięcej daje, gdy odwiedzający są z wielu krajów.
Lokalizacja serwerów
Fizyczne miejsce, w którym stoi serwer. Im bliżej odwiedzających, tym szybciej strona odpowiada. Dla klientów z Polski najlepiej, gdy serwer stoi w Polsce – wtedy dane zostają też w kraju.
Na co patrzeć: Lokalizację serwerów każdej firmy pokazuję w rankingu w kolumnie „Serwery”.
Ranking hostingu →Bezpieczeństwo i kopie
Certyfikat SSL
Certyfikat, dzięki któremu strona działa przez https i ma kłódkę w przeglądarce, a dane między odwiedzającym a serwerem są szyfrowane. Większość hostingów daje darmowy certyfikat Let's Encrypt, który odnawia się sam.
Na co patrzeć: Za zwykłą stronę nie trzeba płacić za SSL – sprawdź, czy darmowy certyfikat jest w cenie (w home.pl jest płatny osobno).
Kopia zapasowa (backup)
Kopia plików strony i bazy danych, z której przywrócisz stronę po awarii, włamaniu albo własnym błędzie. Liczą się dwie rzeczy: jak często kopia powstaje (np. codziennie albo co godzinę) i jak długo jest przechowywana, czyli retencja (np. 14 albo 30 dni).
Na co patrzeć: Sprawdź, czy kopie są w cenie i czy przywrócisz je sam w panelu.
Atak DDoS
Atak, w którym tysiące komputerów naraz zasypują serwer zapytaniami, aż przestaje odpowiadać. Ochrona przed DDoS odfiltrowuje taki ruch, zanim dotrze do serwera.
Na co patrzeć: Podstawową ochronę ma większość dużych firm. Przy sklepie albo popularnej stronie zapytaj o jej zakres.
Firewall
Zapora, która decyduje, jaki ruch może dotrzeć do serwera, a jaki zostanie zablokowany. Na hostingu ustawia go firma, na serwerze VPS – Ty, np. otwierając tylko porty strony i SSH.
Na co patrzeć: Na serwerze VPS włącz firewall od pierwszego dnia.
Aktualizacje serwera
Poprawki systemu i programów na serwerze, które łatają wykryte luki bezpieczeństwa. Na hostingu robi je firma, na serwerze VPS bez administracji – Ty. Nieaktualny serwer to jedna z najczęstszych dróg włamania.
Na co patrzeć: Na serwerze VPS z Ubuntu włącz automatyczne aktualizacje bezpieczeństwa.
Uptime (dostępność)
Czas, przez który serwer działa i odpowiada, podawany w procentach. 99,9% w skali roku oznacza, że strona może nie działać łącznie przez ok. 8,8 godziny. Część firm gwarantuje dostępność w umowie (SLA) i daje rekompensatę, gdy jej nie dotrzyma.
Na co patrzeć: Działanie swojej strony możesz sam sprawdzać darmowymi narzędziami, np. UptimeRobot.
Serwery VPS
Wirtualizacja KVM
Technologia, dzięki której jeden fizyczny serwer dzieli się na kilka niezależnych serwerów VPS. W KVM każdy VPS ma własne jądro systemu i działa jak osobny komputer – możesz zainstalować dowolny system i np. Dockera.
Na co patrzeć: KVM to dziś standard. Przy bardzo tanich ofertach sprawdź, czy to nie wirtualizacja kontenerowa (np. OpenVZ, LXC) z ograniczeniami.
System operacyjny serwera
Na serwerze VPS sam wybierasz system – najczęściej Linuksa, np. Ubuntu albo Debiana. Wersje Ubuntu oznaczone LTS mają długie wsparcie, czyli przez lata dostają poprawki bezpieczeństwa.
Na co patrzeć: Jeśli nie masz powodu, by wybrać inaczej, weź aktualne Ubuntu LTS – do niego jest najwięcej poradników.
Dostęp root i SSH
SSH to szyfrowane połączenie, przez które zdalnie wydajesz serwerowi polecenia w konsoli. Root to główne konto administratora z pełnymi uprawnieniami. Na serwerze VPS dostajesz dostęp root, na hostingu – nie.
Na co patrzeć: Loguj się kluczem SSH zamiast hasłem i nie pracuj na co dzień jako root.
VPS z administracją i bez administracji
VPS bez administracji (niezarządzany) to sam serwer – instalację, konfigurację, aktualizacje i kopie robisz sam. VPS z administracją (zarządzany) to serwer, którym zajmuje się firma: przygotowuje system i panel, aktualizuje oprogramowanie i pilnuje działania.
Na co patrzeć: Bez znajomości Linuksa wybierz VPS z administracją – jest droższy, ale bezpieczniejszy.
Ranking serwerów VPS →Docker
Narzędzie, które uruchamia aplikacje w kontenerach – oddzielonych „pudełkach” z wszystkim, czego dana aplikacja potrzebuje. Dzięki temu na jednym serwerze działa wiele aplikacji, które sobie nie przeszkadzają, a przenosiny na inny serwer są prostsze. Sam w ten sposób uruchamiam aplikacje na swoim serwerze VPS.
Na co patrzeć: Na zwykłym hostingu Dockera nie uruchomisz – potrzebny jest serwer VPS.
Panel, poczta i zakup
Panel hostingu (DirectAdmin, cPanel, Plesk)
Strona, w której zarządzasz hostingiem bez znajomości poleceń: zakładasz strony, skrzynki pocztowe i bazy danych. Najpopularniejsze są DirectAdmin, cPanel i Plesk, część firm ma własne panele. Na hostingu panel jest w cenie, na serwerze VPS zwykle za dopłatą.
Na co patrzeć: Sprawdź panel w okresie testowym – po kilku minutach widać, czy jest czytelny.
Skrzynka e-mail w domenie
Adres e-mail z Twoją domeną, np. kontakt@twojafirma.pl, zamiast adresu w darmowej poczcie. Na hostingu skrzynki są zwykle w cenie pakietu. Można też korzystać z osobnej usługi pocztowej – wtedy poczta działa niezależnie od hostingu strony.
Na co patrzeć: Sprawdź limit skrzynek i ich pojemność.
Cena promocyjna i cena odnowienia
Cena promocyjna obowiązuje zwykle tylko w pierwszym okresie, najczęściej przez rok. Potem płacisz cenę odnowienia (regularną), która bywa kilka, a nawet kilkanaście razy wyższa.
Na co patrzeć: Porównuj koszt kilku lat, a nie cenę z reklamy.
Ile naprawdę kosztuje hosting? →Cena netto i brutto
Cena netto to cena bez podatku VAT, brutto – z VAT (23%). Część firm podaje w reklamach ceny netto, więc osoba prywatna zapłaci o 23% więcej, niż widzi w reklamie.
Na co patrzeć: W moich rankingach wszystkie ceny są brutto.
Okres testowy i gwarancja zwrotu
Okres testowy to darmowe korzystanie z hostingu przez kilka lub kilkadziesiąt dni, zanim zapłacisz. Gwarancja zwrotu działa odwrotnie: płacisz od razu, ale możesz zrezygnować i odzyskać pieniądze w określonym czasie, np. 30 dni.
Na co patrzeć: Okres testowy i zwrot każdej firmy pokazuję w rankingu w kolumnie „Test / zwrot”.
Ranking hostingu →Najczęstsze pytania
Od czego zacząć, jeśli nie znam się na hostingu?
Od trzech haseł: hosting, domena i cena odnowienia. To wystarczy, żeby wybrać hosting na stronę firmową albo bloga. Resztę pojęć sprawdzaj wtedy, gdy trafisz na nie w ofercie.
Czym różni się hosting od domeny?
Domena to adres strony, a hosting to miejsce, w którym strona leży. To dwie osobne usługi, płatne osobno – mogą być w tej samej firmie albo w dwóch różnych.
Które parametry są najważniejsze przy wyborze hostingu?
Cena odnowienia, kopie zapasowe, lokalizacja serwerów i rodzaj dysku (najlepiej NVMe). Wszystkie te dane dla 14 firm pokazuję w rankingu hostingu.
Masz pytanie?
Napisz do mnie na kontakt@piotrzienkiewicz.pl. Odpowiadam na każdą wiadomość, a ciekawe pytania dopisuję do tej strony.